Ιδαίον Άντρον

Το σπήλαιο βρίσκεται στη δυτική πλευρά του οροπεδίου της Νίδας στον Ψηλορείτη, και σε υψόμετρο 1500 μ. Σήμερα είναι γνωστό και ως σπήλιος της βοσκοπούλας. Σύμφωνα με μία από τις εκδοχές της μυθολογίας είναι το σπήλαιο στο οποίο η Ρέα έκρυψε το Δία, που γέννησε στο Δικταίο Άντρο του Λασιθίου, για να τον σώσει από τον Κρόνο.

Η πρώτη ανασκαφή έγινε το 1884 με επόμενες το 1917, το 1956 και το 1982-86. Υπήρξε, και συνεχίστηκε χωρίς διακοπή μέχρι το τέλος της αρχαιότητας, τόπος λατρείας του νεαρού μινωίτη θεού της βλάστησης που διαδέχεται τη λατρεία του Κρηταγενούς Δία.

Στο σπήλαιο βρέθηκαν πληθώρα ευρημάτων: ειδώλια, αντικείμενα από ελεφαντόδοντο, χρυσό, ασήμι, σφραγίδες, πολλά πήλινα, οι περίφημες χάλκινες ασπίδες και χάλκινα τύμπανα που βρίσκονται σήμερα στο μουσείο Ηρακλείου. Σε μία από τις ασπίδες παριστάνεται ένας αετός που κρατάει στα νύχια του μια σφίγγα, ενώ φίδια, λιοντάρια συμπληρώνουν τη διακόσμηση της ασπίδας. Στην άλλη ασπίδα απεικονίζονται σκηνές μάχης.

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ο Μίνως ερχόταν στο σπήλαιο κι έπαιρνε, από το Δία, τους νόμους για τη διακυβέρνηση του νησιού. Νόμους που τόσο θαύμαζαν ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης.